De Landbouwcanon
43 vensters · 5300 v.Chr. tot nu · 10 toekomstvensters
Van de eerste boeren tot de stikstofcrisis: de gebeurtenissen en ontwikkelingen die de Nederlandse landbouw hebben gevormd. Elk venster is een schilderij en een verhaal, met de perspectieven van iedereen die erbij betrokken was. Niet om te zeggen wie gelijk heeft, maar om beter met elkaar in gesprek te gaan.
Na de drieënveertig vensters kijken 10 toekomstvensters vooruit: naar klimaat en landschap, naar hoe we gaan boeren, en naar voor wie en waar we voedsel maken.
Kies een venster op de tijdlijn hierboven, of hieronder.
Volg een lijn door de tijd
De vensters op die lijn lichten op in de tijdlijn.
De drieënveertig vensters
AanloopPrehistorie tot 1000
Ontginning en stad1000 – 1588
De Republiek1588 – 1795
Vernieuwing1795 – 1914
Crisis en oorlog1914 – 1945
Modernisering1945 – 1984
Een tweede landbouwcrisis?1984 – nu
- 32 Het melkquotum 1984
- 33 Het mestprobleem en zure regen 1986
- 34 Natura 2000 1992
- 35 De voorlichting geprivatiseerd 1990 – 2005
- 36 Dierziekten: van ruimen tot zoönose 1997 – 2010
- 37 De Kaderrichtlijn Water 2000 – 2027
- 38 Einde melkquotum, begin fosfaatrechten 2015
- 39 Gewasbescherming onder vuur ca. 2013 – 2018
- 40 De PAS-uitspraak ca. 2015 – 2021
- 41 Polarisatie en de stikstofimpasse 2019 – 2026
- 42 Duur land, smalle marges 2010 – nu
- 43 De boer en de supermarkt ca. 1990 – nu
Vooruitblik
De toekomstvensters gaan niet over wat er gebeurde, maar over keuzes die nu voorliggen. Ze laten zien welke wegen er zijn, en wat elke weg vraagt.
Opening
Landschap en klimaat
- T2 Klimaat: uitstoot, water en bodem Als droogte, wateroverlast en zout water gaan bepalen wat waar kan groeien, hoe ziet het boerenland er over dertig jaar uit? En hoeveel minder uitstoot mag je van boeren vragen, als hun koeien en hun grond er nu eenmaal bij horen?
- T3 Natuur is mensenwerk Wat wil jij in Nederland zien: wildernis die haar eigen gang gaat, of het halfnatuurlijke landschap dat boeren eeuwenlang hebben gemaakt? En wie moet daarvoor zorgen?
Hoe gaan we boeren?
- T4 Van controle naar veerkracht Durven we in de landbouw controle los te laten? En wie draagt het risico als lieveheersbeestjes, wormen en schimmels het werk minder voorspelbaar doen?
- T5 Voorschrift of doel? Wat geeft meer vertrouwen: een boer die zich aan vaste regels houdt, of een boer die laat zien wat hij bereikt voor bodem, water en biodiversiteit?
- T6 Data, AI en de digitale boer Als slimme technologie de boer helpt én controleert, wie moet dan de sleutel van de gegevens hebben?
- T7 Tovenaars of profeten? Moet de landbouw van de toekomst het vooral slimmer doen, of vooral minder? En wie mag dat bepalen?
Voor wie en waar?
- T8 Wereldmarkt of zelfvoorziening? Hoeveel efficiëntie zou jij willen inleveren voor meer zekerheid over ons voedsel?
- T9 Over de grens: de regio als voedselsysteem Waar houdt 'ons' voedsel op: bij de landsgrens, bij de regio of bij Europa?
- T10 De eiwittransitie Moet de overheid ons helpen minder vlees en zuivel te eten, of is dat iets wat ieder voor zich bepaalt? En wat betekent jouw keuze voor de boer?